Pranie brudnych polskich gaci

Nie poznasz jej w dużym mieście. Jeżeli w nim żyje rzadko wychodzi z domu. Jest niewidzialna i bezszelestna. Nie usłyszysz jej głosu, bo mówi mało, a jak już się odezwie to krzyczy „chcem więcej”. Pierze, sprząta, trzepie, prasuje i gotuje. Robi porządki w domach i sercach. Jak? Słuchając i obserwując. Jest niemym głosem polskiej emigracji, który odbija się echem z każdej strony książki Grażyny Plebanek „Przystupa”.

"Przystupa" Grażyna Plebanek (Seria z miotłą, W.A.B)

„Przystupa” Grażyna Plebanek (Seria z miotłą, W.A.B)

Świat tej dziewczyny, to świat emigracji, który jest mi obcy. Przystupa jest młoda, niewykształcona, nie czyta, nie pisze, nic nie mówi. Ucieka z domu i najpierw w Polsce, potem w Szwecji pracuje w domach Polaków. Nijak nie mogę się z nią utożsamić, nawet trudno mi ją sobie wyobrazić. W książce fizycznie bezkształtna. Mimo to jej oczami obserwuję domowe pielesze, nowobogackie zwyczaje, drogie samochody i podwarszawski „lans bans”. Jej milczenie jest nieznośnie, ale dzięki temu chłonę ten dziwny świat, który otacza Przystupę i który wygląda podejrzanie znajomo 😉 Dzięki niej bezczelnie zaglądam do kuchni, pokoju, sypialni ludzi, którzy choć chodzą do polskiego Kościoła, szwedzkich protestantów nie szanują. Zamknięci w swoim świecie i języku, nie potrafią otworzyć się na inność, unieść poza ramy własnego ciasnego pudełka, zrozumieć mechanizmy rządzące światem i uznać, że dla każdego jest miejsce na świecie. Zaglądam też do łóżek Brytyjczykom, Francuzom, Amerykanom.

Świat Przystupy jest również mały, ograniczony do jednego domu, podwórka, piwnicy. Ona nie chodzi po miastach, nie zwiedza, nie poznaje. Sprząta. Duszno się robi od tego kurzu, trzepanych kołder, pierogów i ograniczonych przestrzeni. Duszno też zaczyna być bohaterom, którzy niebezpiecznie blisko zbliżają się do rozwiązań ostatecznych. Duszno robi się też mi. Na szczęście, ta duchota, przynosi dość szybko orzeźwienie.

Grażyna Plebanek „ Przystupa” W.A.B (2010)

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *