Półka z książkami

Jak żyć po Czarnobylu? 3 książki, które wypełnią pustkę po serialu.

Dawno już nie było serialu, o którym mówiło by się tak dużo jak mini serial HBO „Czarnobyl”. Szczególnie wkręciło się pokolenie moich rówieśników, dla którego mam wrażenie wszystko co dotyczy lat 80tych z upływem czasu staje się coraz bardziej kultowe. 

Urodzeni w ostatniej dekadzie PRLu jedynie szczątkowo pamiętaliśmy katastrofę w Czarnobylu. Bardziej niż samo wydarzenie zapadły nam w pamięci podwórkowe legendy dotyczące czarnej chmury i migawki związane z piciem płynu Lugola. Wiedzieliśmy zbyt niewiele i byliśmy zbyt mali żeby się naprawdę przestraszyć. 

Dopiero po serialu HBO  dotarło do nas w jakiej dupie się wtedy znaleźliśmy i jak dużo szczęścia mieliśmy, że z tej dupy wyszliśmy.  

I kiedy sobie to uświadomiliśmy i zaczęliśmy to dopiero wstecznie rozkminiać, serial się skończył. Zostaliśmy sobie z naszymi znakami zapytania, strachem pomieszanym z niedowierzaniem i fascynacją. I trochę nie wiemy co z tą pustka zrobić.

Na szczęście można ją wypełnić  książkami. Wybrałam trzy. Częstujecie się!

Czarnobylska modlitwa. Kronika przyszłości, Swietłana Aleksijewicz, Wydawnictwo Czarne, 2012

Bez tej wstrząsającej, wydanej w 2012 roku, książki nie było by serialu w takim wydaniu jaki znamy. Zreszta noblistka konsultowała scenariusz i podobno wybuchła śmiechem przy scenie karmienia kota przez Legasova (karma dla kotów w latach ZSRR? To się nie mogło wydarzyć!). 

Wiele historii jakie znalazły się w serialu zostały opowiedziane wcześniej przez Aleksijewicz. To właśnie w jej książce pojawia się Lusia jedna z żon strażaków gaszących pożar elektrowni, zmuszona do patrzenia, jak mąż umiera na popromienną chorobę. Tutaj dowiemy się więcej o losie ludzi, którzy oczyszczali skażony teren. A przede wszystkim o zupełnie przemilczanym temacie czyli skażeniu Białorusi i milionów ludzi z okolicznych przygranicznych wiosek, których nie przesiedlono, a którzy umierali z powodu promieniowania.

Historia katastrofy w Czarnobylu autorstwa Aleksijewicz jest trudniejsza i chyba jeszcze bardziej poruszająca niż serial. Utkana jest bowiem z pojedynczych ludzkich historii i osobistych tragedii, tych którzy mieli pecha – żyli lub pracowali w pobliżu katastrofy.

Kate Brown, Czarnobyl instrukcja przerwania, Wydawnictwo Czarne, 2019

To najnowsza, wydana w tym roku nakładem Wydawnictwa Czarnego, książka dotycząca katastrofy. Brown podeszła do tematu nieco inaczej niż Aleksiewicz. Przez lata wertuje archiwalne dokumenty i przeprowadza setki wywiadów – z mieszkańcami Strefy Wykluczenia, z politykami, radzieckimi i zagranicznymi specjalistami od atomu. Szczegółowo opisuje wydarzenia, które nastąpiły po katastrofie jak kwestia skażonego mięsa, które trafiło do sklepów nawet w Moskwie, czy mleka, które na potęgę podawano dzieciom. Brown pokazuje jak łatwo daliśmy się oszukać i przyjęliśmy za pewnik mgliste zapewnienia na temat skażenia i jak szybko świat zaczął normalnie funkcjonować. Czy aby napewno czegoś nas ta katastrofa nauczyła? Czy wyciągnęliśmy wnioski?

Francesco Cataluccio, Czarnobyl, Wydawnictwo Czarne 2011

Jeszcze inaczej do tematu podchodzi Francesco Cataluccio. To połączenie reportażu i historycznego eseju daje nam obraz Czarnobyla jako miejsca przeklętego. Ten wątek przez sekundę pojawia się rownież w ostatnim odcinku serialu, kiedy rozmawiają o tym głowni bohaterowie Legasow i Szczerbina.Reportaż Cataluccio to historia o dziejach Czarnobyla i okolic, które były ziemią przeklętą dla mieszkających Żydów, Ukraińców, Polaków i Rosjan. Miejscem koszmarem, gdzie rozgrywały się najgorsze z wydarzeń ubiegłego wieku, gdzie katastrofa Czarnobylska to tylko jedna z wielu jakie tam się wydarzyły.

Od literatury oczekuję zaskoczeń, wzruszeń i poruszeń. Nie zrażają mnie tematy trudne i zabawy formą literacką. Nudzą za to powtarzalne schematy, banały i romanse. Czytam głównie powieści i reportaże, przede wszystkim interesuje mnie literatura europejska, głównie polska i hiszpańska. Podczytuje czasem poezję.

2
Dodaj komentarz

avatar
  Powiadomienia  
Najnowsze Najstarsze Najlepiej oceniane
Powiadom o
Agnieszka
Gość

Tego mi było trzeba! Choć serial bardzo dobry, to czuję po nim duży niedosyt.

Gandalf
Gość

Bardzo dobry wybór. Każda z tych książek to mocny dokument o Czarnobylu, choć każda podejmuje ten temat w nieco inny sposób. Polecamy rozpocząć całość od „Czarnobylskiej modlitwy” Aleksijewicz, która faktycznie – porusza znacznie bardziej niż serial HBO.